Przejdź do treści

News & analizy

Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy? Co mówią sondaże

Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec8 min czytania

Sondaże o lęku przed AI mierzą różne rzeczy. Zestawiamy dane Gallupa, Pew, Ipsos i CBOS dla USA i Polski, żeby oddzielić liczby od interpretacji.

Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy? Co mówią sondaże
Spis treści
  1. Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy?
  2. Jakie liczby stoją za obawami w USA?
  3. Co pokazują sondaże w Polsce?
  4. Czy wyniki dla USA i Polski da się porównać?
  5. Skąd bierze się różnica między krajami?
  6. Jakie obawy dominują po obu stronach Atlantyku?
  7. Jak czytać sondaże o lęku przed AI?
  8. Co z tego wynika dla firm i wydawców?
  9. Najczęstsze pytania
  10. Źródła

Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy?

Nie ma jednego wskaźnika, który pozwala ustawić oba kraje w jednym szeregu. Ipsos AI Monitor 2024 objął 23 685 dorosłych w 32 państwach, w tym USA i Polskę, a wywiady prowadzono od 19 kwietnia do 3 maja 2024 roku [1]. Badanie mierzyło osobno ekscytację, nerwowość oraz bilans korzyści i wad. Stany Zjednoczone znalazły się w grupie krajów bardziej sceptycznych, ale wynik zależy od tego, które pytanie porównujemy [1].

Jakie liczby stoją za obawami w USA?

W badaniu Bentley University i Gallup, przeprowadzonym od 29 kwietnia do 6 maja 2024 roku, 31% Amerykanów uznało, że AI przyniesie więcej szkód niż korzyści, 13% wskazało więcej korzyści, a 56% oceniło szkody i korzyści jako równe [2]. Rok wcześniej ten sam sondaż dawał 40% wskazań na „więcej szkód”, więc odsetek spadł, a nie wzrósł [2].

Pew Research Center w badaniu z 31 lipca–6 sierpnia 2023 roku na próbie 11 201 dorosłych odnotował 52% osób bardziej zaniepokojonych niż podekscytowanych rosnącym użyciem AI w codziennym życiu [3]. W pomiarze z 9–15 czerwca 2025 roku odsetek wyniósł 50%, a podawane czasem 37% pochodzi z pomiaru z 2021 roku [4]. Obie serie dotyczą innego pytania niż bilans szkód i korzyści.

Obawy w USA koncentrują się na skutkach praktycznych. W sondażu Gallup 75% respondentów przewidywało spadek liczby miejsc pracy w ciągu dekady, 77% miało niewielkie zaufanie lub nie ufało firmom w odpowiedzialnym użyciu AI, a 85% obawiało się AI przy rekrutacji [2]. W osobnych badaniach 71% Amerykanów zgodziło się, że AI zmniejszy liczbę miejsc pracy [5].

Co pokazują sondaże w Polsce?

W Polsce 59% respondentów uważa, że ekspansja AI doprowadzi do znaczącego ubytku miejsc pracy, a kraj znalazł się w światowej czołówce państw najmocniej zaniepokojonych [6]. Badanie CBOS daje inny wynik: 38% respondentów dostrzega więcej zagrożeń niż korzyści [7].

Obraz nie jest jednoznaczny. Część zestawień pokazuje, że polski rynek pracy oswoił AI, a deklaracje o obawach współistnieją z wysokim odsetkiem osób wskazujących korzyści [8]. Kluczowe jest pytanie: o miejsca pracy, o zagrożenia ogólne czy o bilans dla gospodarki.

Czy wyniki dla USA i Polski da się porównać?

Porównanie ma sens tylko wtedy, gdy pytanie i metodologia są identyczne. Tabela zbiera cztery pomiary, które pojawiają się w dyskusji o „strachu przed AI”.

BadanieCo mierzyWynik dla USAWynik dla Polski
Ipsos AI Monitor 2024, 19.04–3.05.2024, 32 państwasceptycyzm wobec produktów i usług AIw grupie krajów bardziej sceptycznychkraj objęty tą samą próbą [1]
Bentley University i Gallup, 29.04–6.05.2024bilans szkód i korzyści31% więcej szkód, 13% więcej korzyści, 56% równowagabrak danych w tym badaniu [2]
CBOSzagrożenia wobec korzyścibrak danych w tym badaniu38% więcej zagrożeń [7]
POLITICOryzyko zniszczenia ludzkości63% co najmniej umiarkowane ryzykobrak danych w tym badaniu [9]

Wniosek z tabeli jest ograniczony: każdy wiersz odpowiada innemu pytaniu. Liczba 50% przypisywana majowi 2024 roku i pytaniu o szkody nie znajduje potwierdzenia w dostępnych źródłach; najbliższe dane to 31% w badaniu Gallup i 52% w pytaniu Pew o zaniepokojenie [2][3].

Skąd bierze się różnica między krajami?

Trzy czynniki wyjaśniają część rozbieżności. Pierwszy to terminarz badań: pomiary z 2023 i 2025 roku dzieli zmiana pytań i otoczenia medialnego [3][4]. Drugi to zakres: Ipsos pyta o produkty i usługi, Gallup o szkody i korzyści, CBOS o zagrożenia [1][2][7]. Trzeci to dobór próby: badania internetowe obejmują osoby z dostępem do sieci, a nie całą populację [1].

Nie ma podstaw, by z tych danych wyciągać wniosek, że jeden naród „boi się bardziej”. Można natomiast powiedzieć, że w USA obawy o ryzyko egzystencjalne są wyraźnie obecne w sondażach, a w Polsce dominują pytania o miejsca pracy [6][9]. Ten sam temat, inne akcenty.

Jakie obawy dominują po obu stronach Atlantyku?

Sondaż POLITICO pokazał, że 63% Amerykanów ocenia AI jako co najmniej umiarkowane ryzyko zniszczenia ludzkości [9]. W Europie połowa pytanych chce zatrzymania rozwoju AI [10]. To pytania o ryzyko systemowe, nie o codzienne narzędzia.

Pew w 2025 roku zestawił opinie społeczeństwa i ekspertów. Pozytywnego wpływu AI na USA w ciągu 20 lat oczekiwało 17% Amerykanów i 56% ekspertów, a 55% społeczeństwa chciało większej kontroli nad sposobem używania AI [11][12]. Wśród pokolenia Z obawy są wysokie, choć to grupa, która z AI korzysta najczęściej [13].

Jak czytać sondaże o lęku przed AI?

Polecamy cztery zasady. Sprawdzaj treść pytania, nie nagłówek. Porównuj tylko pomiary z tego samego badania i terminu. Zwracaj uwagę na próbę i sposób jej doboru. Oddzielaj obawę od deklarowanego użycia, bo jedno nie wyklucza drugiego [13].

Druga zasada dotyczy skali. Odsetek odpowiedzi „więcej szkód niż korzyści” nie mówi, ile osób rezygnuje z narzędzi AI w pracy. Do tego potrzebne są dane o wdrożeniach, a nie o opiniach. Praktyczne zastosowania w firmach opisujemy osobno w artykule o wdrożeniach AI.

Co z tego wynika dla firm i wydawców?

Trzy wnioski. Po pierwsze, komunikacja o AI powinna odnosić się do konkretnej obawy: miejsc pracy, prywatności albo dezinformacji, bo sondaże mierzą je osobno [2]. Po drugie, warto pokazywać kontrolę nad narzędziem, skoro 55% Amerykanów chce większego wpływu na sposób używania AI [12]. Po trzecie, tematy krajowe wymagają krajowych danych: o polskim rynku AI piszemy w tekście o projekcie Orzeł.

Dla wydawców oznacza to jeszcze jedno: nagłówek oderwany od pytania w sondażu szybko staje się źródłem błędnych porównań. Zmiany w wyszukiwarkach opartych na AI zwiększają ten problem, bo skróty odpowiedzi gubią kontekst badania. Ten wątek rozwijamy w analizie Google Search z AI.

Najczęstsze pytania

Czy Amerykanie uważają, że AI przyniesie więcej szkód niż korzyści?

W badaniu Bentley University i Gallup z przełomu kwietnia i maja 2024 roku 31% Amerykanów wskazało więcej szkód, 13% więcej korzyści, a 56% równowagę. Rok wcześniej ten sam sondaż dawał 40% odpowiedzi „więcej szkód”. To nie jest „połowa” ani wynik o wzroście obaw [2].

Czy Polacy boją się AI bardziej niż Amerykanie?

Nie da się tego ustalić na podstawie dostępnych badań, bo mierzą różne pytania. W Polsce 59% respondentów obawia się ubytku miejsc pracy, a 38% w badaniu CBOS widzi więcej zagrożeń niż korzyści [6][7]. W USA 63% ocenia AI jako co najmniej umiarkowane ryzyko zniszczenia ludzkości [9]. To odrębne wskaźniki.

Dlaczego sondaże dają różne wyniki?

Trzy powody: inne pytania, inne terminy i inne próby. Ipsos bada sceptycyzm wobec produktów, Gallup bilans szkód i korzyści, Pew zaniepokojenie w życiu codziennym [1][2][3]. Bez zgodności pytania porównanie liczb prowadzi do błędnych wniosków, nawet gdy oba pomiary są poprawne metodologicznie.

Czy obawy przekładają się na mniejsze użycie AI?

Nie wprost. Pokolenie Z deklaruje wysokie obawy i jednocześnie korzysta z AI najczęściej [13]. W USA 17% społeczeństwa oczekuje pozytywnego wpływu AI w ciągu 20 lat, przy 56% wśród ekspertów [11]. Obawa i użycie współistnieją, więc wniosek o odwrocie od technologii wymaga danych o wdrożeniach.

Źródła

  1. Ipsos AI Monitor 2024 (Ipsos, 2024)
  2. Americans Express Real Concerns About Artificial Intelligence (Gallup, 2024)
  3. Growing Public Concern About the Role of AI in Daily Life (Pew Research Center, 2023)
  4. How Americans View AI and Its Impact on People and Society (Pew Research Center, 2025)
  5. AI zabierze pracę? 71 proc. Amerykanów tak uważa (Portal Technologiczny)
  6. Polacy boją się AI bardziej niż większość świata (Rzeczpospolita)
  7. Polacy boją się sztucznej inteligencji (Niezależna.pl)
  8. Polacy nie boją się AI. Najnowsze badanie pokazuje zaskakujący paradoks (Humag)
  9. „Zatruwanie naszych dzieci”. Amerykanie przerażeni rozwojem AI (Onet, POLITICO)
  10. Strach dotarł do Europy. Większość uważa, że AI może… (Onet, POLITICO)
  11. pi_2025.04.03_us-public-and-ai-experts_report (Pew Research Center, 2025)
  12. AI risks, opportunities, regulation: Views of US public and AI experts (Pew Research Center, 2025)
  13. Pokolenie Z boi się sztucznej inteligencji, chociaż z AI korzysta (Newsweek)
AN
O autorze
Andrzej Niemiec

Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.

Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji