News & analizy
Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy? Co mówią sondaże
Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec8 min czytania
Sondaże o lęku przed AI mierzą różne rzeczy. Zestawiamy dane Gallupa, Pew, Ipsos i CBOS dla USA i Polski, żeby oddzielić liczby od interpretacji.
Spis treści
- Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy?
- Jakie liczby stoją za obawami w USA?
- Co pokazują sondaże w Polsce?
- Czy wyniki dla USA i Polski da się porównać?
- Skąd bierze się różnica między krajami?
- Jakie obawy dominują po obu stronach Atlantyku?
- Jak czytać sondaże o lęku przed AI?
- Co z tego wynika dla firm i wydawców?
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Czy Amerykanie boją się AI bardziej niż Polacy?
Nie ma jednego wskaźnika, który pozwala ustawić oba kraje w jednym szeregu. Ipsos AI Monitor 2024 objął 23 685 dorosłych w 32 państwach, w tym USA i Polskę, a wywiady prowadzono od 19 kwietnia do 3 maja 2024 roku [1]. Badanie mierzyło osobno ekscytację, nerwowość oraz bilans korzyści i wad. Stany Zjednoczone znalazły się w grupie krajów bardziej sceptycznych, ale wynik zależy od tego, które pytanie porównujemy [1].
Jakie liczby stoją za obawami w USA?
W badaniu Bentley University i Gallup, przeprowadzonym od 29 kwietnia do 6 maja 2024 roku, 31% Amerykanów uznało, że AI przyniesie więcej szkód niż korzyści, 13% wskazało więcej korzyści, a 56% oceniło szkody i korzyści jako równe [2]. Rok wcześniej ten sam sondaż dawał 40% wskazań na „więcej szkód”, więc odsetek spadł, a nie wzrósł [2].
Pew Research Center w badaniu z 31 lipca–6 sierpnia 2023 roku na próbie 11 201 dorosłych odnotował 52% osób bardziej zaniepokojonych niż podekscytowanych rosnącym użyciem AI w codziennym życiu [3]. W pomiarze z 9–15 czerwca 2025 roku odsetek wyniósł 50%, a podawane czasem 37% pochodzi z pomiaru z 2021 roku [4]. Obie serie dotyczą innego pytania niż bilans szkód i korzyści.
Obawy w USA koncentrują się na skutkach praktycznych. W sondażu Gallup 75% respondentów przewidywało spadek liczby miejsc pracy w ciągu dekady, 77% miało niewielkie zaufanie lub nie ufało firmom w odpowiedzialnym użyciu AI, a 85% obawiało się AI przy rekrutacji [2]. W osobnych badaniach 71% Amerykanów zgodziło się, że AI zmniejszy liczbę miejsc pracy [5].
Co pokazują sondaże w Polsce?
W Polsce 59% respondentów uważa, że ekspansja AI doprowadzi do znaczącego ubytku miejsc pracy, a kraj znalazł się w światowej czołówce państw najmocniej zaniepokojonych [6]. Badanie CBOS daje inny wynik: 38% respondentów dostrzega więcej zagrożeń niż korzyści [7].
Obraz nie jest jednoznaczny. Część zestawień pokazuje, że polski rynek pracy oswoił AI, a deklaracje o obawach współistnieją z wysokim odsetkiem osób wskazujących korzyści [8]. Kluczowe jest pytanie: o miejsca pracy, o zagrożenia ogólne czy o bilans dla gospodarki.
Czy wyniki dla USA i Polski da się porównać?
Porównanie ma sens tylko wtedy, gdy pytanie i metodologia są identyczne. Tabela zbiera cztery pomiary, które pojawiają się w dyskusji o „strachu przed AI”.
| Badanie | Co mierzy | Wynik dla USA | Wynik dla Polski |
|---|---|---|---|
| Ipsos AI Monitor 2024, 19.04–3.05.2024, 32 państwa | sceptycyzm wobec produktów i usług AI | w grupie krajów bardziej sceptycznych | kraj objęty tą samą próbą [1] |
| Bentley University i Gallup, 29.04–6.05.2024 | bilans szkód i korzyści | 31% więcej szkód, 13% więcej korzyści, 56% równowaga | brak danych w tym badaniu [2] |
| CBOS | zagrożenia wobec korzyści | brak danych w tym badaniu | 38% więcej zagrożeń [7] |
| POLITICO | ryzyko zniszczenia ludzkości | 63% co najmniej umiarkowane ryzyko | brak danych w tym badaniu [9] |
Wniosek z tabeli jest ograniczony: każdy wiersz odpowiada innemu pytaniu. Liczba 50% przypisywana majowi 2024 roku i pytaniu o szkody nie znajduje potwierdzenia w dostępnych źródłach; najbliższe dane to 31% w badaniu Gallup i 52% w pytaniu Pew o zaniepokojenie [2][3].
Skąd bierze się różnica między krajami?
Trzy czynniki wyjaśniają część rozbieżności. Pierwszy to terminarz badań: pomiary z 2023 i 2025 roku dzieli zmiana pytań i otoczenia medialnego [3][4]. Drugi to zakres: Ipsos pyta o produkty i usługi, Gallup o szkody i korzyści, CBOS o zagrożenia [1][2][7]. Trzeci to dobór próby: badania internetowe obejmują osoby z dostępem do sieci, a nie całą populację [1].
Nie ma podstaw, by z tych danych wyciągać wniosek, że jeden naród „boi się bardziej”. Można natomiast powiedzieć, że w USA obawy o ryzyko egzystencjalne są wyraźnie obecne w sondażach, a w Polsce dominują pytania o miejsca pracy [6][9]. Ten sam temat, inne akcenty.
Jakie obawy dominują po obu stronach Atlantyku?
Sondaż POLITICO pokazał, że 63% Amerykanów ocenia AI jako co najmniej umiarkowane ryzyko zniszczenia ludzkości [9]. W Europie połowa pytanych chce zatrzymania rozwoju AI [10]. To pytania o ryzyko systemowe, nie o codzienne narzędzia.
Pew w 2025 roku zestawił opinie społeczeństwa i ekspertów. Pozytywnego wpływu AI na USA w ciągu 20 lat oczekiwało 17% Amerykanów i 56% ekspertów, a 55% społeczeństwa chciało większej kontroli nad sposobem używania AI [11][12]. Wśród pokolenia Z obawy są wysokie, choć to grupa, która z AI korzysta najczęściej [13].
Jak czytać sondaże o lęku przed AI?
Polecamy cztery zasady. Sprawdzaj treść pytania, nie nagłówek. Porównuj tylko pomiary z tego samego badania i terminu. Zwracaj uwagę na próbę i sposób jej doboru. Oddzielaj obawę od deklarowanego użycia, bo jedno nie wyklucza drugiego [13].
Druga zasada dotyczy skali. Odsetek odpowiedzi „więcej szkód niż korzyści” nie mówi, ile osób rezygnuje z narzędzi AI w pracy. Do tego potrzebne są dane o wdrożeniach, a nie o opiniach. Praktyczne zastosowania w firmach opisujemy osobno w artykule o wdrożeniach AI.
Co z tego wynika dla firm i wydawców?
Trzy wnioski. Po pierwsze, komunikacja o AI powinna odnosić się do konkretnej obawy: miejsc pracy, prywatności albo dezinformacji, bo sondaże mierzą je osobno [2]. Po drugie, warto pokazywać kontrolę nad narzędziem, skoro 55% Amerykanów chce większego wpływu na sposób używania AI [12]. Po trzecie, tematy krajowe wymagają krajowych danych: o polskim rynku AI piszemy w tekście o projekcie Orzeł.
Dla wydawców oznacza to jeszcze jedno: nagłówek oderwany od pytania w sondażu szybko staje się źródłem błędnych porównań. Zmiany w wyszukiwarkach opartych na AI zwiększają ten problem, bo skróty odpowiedzi gubią kontekst badania. Ten wątek rozwijamy w analizie Google Search z AI.
Najczęstsze pytania
Czy Amerykanie uważają, że AI przyniesie więcej szkód niż korzyści?
W badaniu Bentley University i Gallup z przełomu kwietnia i maja 2024 roku 31% Amerykanów wskazało więcej szkód, 13% więcej korzyści, a 56% równowagę. Rok wcześniej ten sam sondaż dawał 40% odpowiedzi „więcej szkód”. To nie jest „połowa” ani wynik o wzroście obaw [2].
Czy Polacy boją się AI bardziej niż Amerykanie?
Nie da się tego ustalić na podstawie dostępnych badań, bo mierzą różne pytania. W Polsce 59% respondentów obawia się ubytku miejsc pracy, a 38% w badaniu CBOS widzi więcej zagrożeń niż korzyści [6][7]. W USA 63% ocenia AI jako co najmniej umiarkowane ryzyko zniszczenia ludzkości [9]. To odrębne wskaźniki.
Dlaczego sondaże dają różne wyniki?
Trzy powody: inne pytania, inne terminy i inne próby. Ipsos bada sceptycyzm wobec produktów, Gallup bilans szkód i korzyści, Pew zaniepokojenie w życiu codziennym [1][2][3]. Bez zgodności pytania porównanie liczb prowadzi do błędnych wniosków, nawet gdy oba pomiary są poprawne metodologicznie.
Czy obawy przekładają się na mniejsze użycie AI?
Nie wprost. Pokolenie Z deklaruje wysokie obawy i jednocześnie korzysta z AI najczęściej [13]. W USA 17% społeczeństwa oczekuje pozytywnego wpływu AI w ciągu 20 lat, przy 56% wśród ekspertów [11]. Obawa i użycie współistnieją, więc wniosek o odwrocie od technologii wymaga danych o wdrożeniach.
Źródła
- Ipsos AI Monitor 2024 (Ipsos, 2024)
- Americans Express Real Concerns About Artificial Intelligence (Gallup, 2024)
- Growing Public Concern About the Role of AI in Daily Life (Pew Research Center, 2023)
- How Americans View AI and Its Impact on People and Society (Pew Research Center, 2025)
- AI zabierze pracę? 71 proc. Amerykanów tak uważa (Portal Technologiczny)
- Polacy boją się AI bardziej niż większość świata (Rzeczpospolita)
- Polacy boją się sztucznej inteligencji (Niezależna.pl)
- Polacy nie boją się AI. Najnowsze badanie pokazuje zaskakujący paradoks (Humag)
- „Zatruwanie naszych dzieci”. Amerykanie przerażeni rozwojem AI (Onet, POLITICO)
- Strach dotarł do Europy. Większość uważa, że AI może… (Onet, POLITICO)
- pi_2025.04.03_us-public-and-ai-experts_report (Pew Research Center, 2025)
- AI risks, opportunities, regulation: Views of US public and AI experts (Pew Research Center, 2025)
- Pokolenie Z boi się sztucznej inteligencji, chociaż z AI korzysta (Newsweek)
Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.
Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji