Przejdź do treści

Praktyczne zastosowania

AI w ochronie lasów: co potrafią systemy monitorowania pożarów w 2026

Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec7 min czytania

Systemy AI wykrywają pożary lasów w ciągu minut. Jak działają, ile kosztują i czy polskie Lasy Państwowe mogą je wdrożyć? Przegląd technologii i…

AI w ochronie lasów: co potrafią systemy monitorowania pożarów w 2026
Spis treści
  1. Jak działa wykrywanie pożarów lasów za pomocą AI?
  2. Jakie technologie wykorzystuje się do monitorowania pożarów?
  3. Czy polskie Lasy Państwowe testują takie systemy?
  4. Ile kosztuje wdrożenie systemu AI do monitorowania pożarów?
  5. Jakie są główne wyzwania wdrożenia w Polsce?
  6. Czy AI zmniejszy koszty ochrony przeciwpożarowej?
  7. Czy NVIDIA rzeczywiście wspiera ochronę klimatu?
  8. Najczęstsze pytania
  9. Źródła

Jak działa wykrywanie pożarów lasów za pomocą AI?

Systemy monitorowania pożarów oparte na sztucznej inteligencji analizują obrazy satelitarne w czasie rzeczywistym, identyfikując zmianę temperatury i dymu. Niemecki startup OroraTech, który wykorzystuje procesory NVIDIA Jetson, dostarcza powiadomienia o pożarach nawet w ciągu pięciu minut od pozyskania obrazu satelitarnego [1]. Dla porównania: tradycyjne metody, oparte na zgłoszeniach osób postronnych i punktach obserwacyjnych, wymagają średnio kilku do kilkunastu godzin.

W Polsce w 2025 roku na terenach Lasów Państwowych odnotowano 1260 pożarów i 261,53 hektara zniszczeń [2]. Analiza danych z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Zielonej Górze wykazała, że 49,8% pożarów wykryły osoby postronne, 44,7% punkty obserwacyjne, 3,6% sprzęt lotniczy, a zaledwie 2% patrole naziemne [3]. Systemy AI mogłyby zwiększyć szybkość wykrywania i zmniejszyć zależność od przypadkowych obserwacji.

Jakie technologie wykorzystuje się do monitorowania pożarów?

Główne platformy to:

RozwiązanieProducentZasada działaniaDostępność
OroraTechStartup (NVIDIA Inception)Analiza obrazów satelitarnych, powiadomienia w ~5 minutKomercyjne, testy w Europie
NASA FIRMSNASADane z satelitów MODIS i VIIRS, rozdzielczość 375 m/pikselDarmowe, online
NVIDIA Earth-2NVIDIAModelowanie pogody i rozprzestrzeniania się pożarówBadawcze, demonstracyjne
DigitalPath + ALERTCaliforniaPartnerzy NVIDIAAnaliza kamer naziemnych (>1000 kamer)Wdrożone w Kalifornii

Najpowszechniej dostępny jest NASA FIRMS, który oferuje darmowe dane o pożarach na całym świecie, ale wymaga integracji z lokalnymi systemami ostrzegania [4]. OroraTech i podobne rozwiązania komercyjne oferują wyższą dokładność i szybszą reakcję, ale wiążą się z kosztami licencji.

Czy polskie Lasy Państwowe testują takie systemy?

Polskie instytucje znajdują się na wczesnym etapie wdrażania. W 2024 roku Nadleśnictwo Gdańsk uruchomiło pilotażowy projekt monitorowania drzewostanów z użyciem kamer i algorytmów AI, obejmujący 5 tysięcy hektarów. System wykrywał szkody od korników z dokładnością 88%, ale dane o jego pełnym wdrożeniu na terenie całych Lasów Państwowych nie są publicznie dostępne [5].

Państwowa Straż Pożarna testuje natomiast integrację AI z analizą danych z kamer termowizyjnych, ale projekt jest na wczesnym etapie i nie ma oficjalnych raportów z jego postępu.

Ile kosztuje wdrożenie systemu AI do monitorowania pożarów?

Koszty zależą od zakresu i technologii:

  • Dostęp do NASA FIRMS: bezpłatny, ale wymaga oprogramowania do integracji (~50–200 tys. PLN na opracowanie)
  • Rozwiązania komercyjne (OroraTech, podobne): licencja roczna szacowana na 500 tys. – 2 mln PLN w zależności od obszaru monitorowania
  • Infrastruktura: serwery do przetwarzania danych (~200–500 tys. PLN), szkolenie personelu (~50–100 tys. PLN)
  • Całkowity koszt pilotażu: 300 tys. – 1 mln PLN rocznie

Zwrot z inwestycji może nastąpić poprzez zmniejszenie strat (mniejsza powierzchnia spalonych lasów) i szybszą mobilizację sił ratunkowych, ale wymaga długoterminowego monitorowania efektów.

Jakie są główne wyzwania wdrożenia w Polsce?

Pierwsze wyzwanie to dostęp do danych satelitarnych. Polska ma dostęp do satelitów Sentinel-1 i Landsat-8, które skanują kraj regularnie, ale rozdzielczość (10–30 metrów na piksel) może być niewystarczająca do wykrycia małych pożarów poniżej 0,5 hektara [4].

Drugie to infrastruktura internetowa. W regionach o słabej łączności, jak Bieszczady czy Puszczy Białowieskiej, system może działać z opóźnieniami. Trzecie to integracja z istniejącymi systemami. Lasy Państwowe i Straż Pożarna używają różnych platform do zarządzania kryzysowego; połączenie ich z nowym systemem AI wymaga standaryzacji i testów.

Czwarte wyzwanie to kalibracja algorytmów. Systemy trenowane na danych z Amazonii czy Kalifornii mogą wymagać dostosowania do polskich warunków klimatycznych, rodzajów lasów i wzorców rozprzestrzeniania się pożarów.

Czy AI zmniejszy koszty ochrony przeciwpożarowej?

W 2023 roku Lasy Państwowe wydały 1,8 miliarda PLN na ochronę przeciwpożarową [6]. Szybsze wykrywanie pożarów mogłoby zmniejszyć średnią powierzchnię spalonych lasów, a tym samym koszty gaszenia i odbudowy. Jednak dokładne szacunki oszczędności wymagają pilotażu i wieloletniego monitorowania.

W Kalifornii, gdzie wdrożono systemy AI do monitorowania pożarów, średni czas reakcji służb ratunkowych skrócił się z 20 do 8 minut, a powierzchnia spalonych lasów zmniejszyła się o 40% [5]. Jeśli podobny efekt byłby możliwy w Polsce, oszczędności mogłyby sięgnąć 200–400 milionów PLN rocznie, ale wymaga to wdrożenia na dużą skalę.

Czy NVIDIA rzeczywiście wspiera ochronę klimatu?

NVIDIA promuje zastosowania AI w monitorowaniu pożarów, modelowaniu pogody i ochronie przyrody. Firma osiągnęła 100% odnawialnej energii elektrycznej dla własnych biur i centrów danych w roku obrachunkowym 2025 [7]. Jednocześnie raportowała wzrost emisji Scope 3 (łańcuch dostaw) o 725% od 2020 roku, głównie z powodu boomu sztucznej inteligencji [8].

Znaczenie tego jest mieszane: technologie NVIDIA mogą wspierać ochronę środowiska, ale same centra danych AI zużywają ogromne ilości energii i wody. Nowe rozwiązania chłodzenia, takie jak system z gorącą wodą, mogą zmniejszyć zużycie wody do niemal zera, ale nie rozwiązują problemu całkowitego zużycia energii [9].

Najczęstsze pytania

Czy system AI może zastąpić obserwatorów pożarów?

Nie całkowicie. AI jest szybsze w wykrywaniu, ale wymaga potwierdzenia przez człowieka i integracji z systemami alarmowania. Obserwatorzy pozostają ważnym elementem systemu, szczególnie w regionach o słabej infrastrukturze satelitarnej.

Ile czasu zajmuje wdrożenie systemu AI w jednym nadleśnictwie?

Pilotaż trwa zwykle 3–6 miesięcy, pełne wdrożenie 12–18 miesięcy. Wymaga to testów, szkolenia personelu i integracji z istniejącymi systemami.

Czy dane satelitarne są dostępne dla wszystkich krajów?

Tak, satelity Sentinel-1 i Landsat-8 obejmują cały świat i dostarczają dane bezpłatnie. Jednak rozdzielczość i częstotliwość skanowania mogą być niewystarczające dla małych obszarów.

Czy polskie firmy mogą korzystać z rozwiązań NVIDIA?

Tak. OroraTech i podobne startupy oferują usługi komercyjne. Ponadto NASA FIRMS jest dostępny dla wszystkich, a NVIDIA oferuje programy wsparcia dla instytucji publicznych.

Jakie są alternatywy dla systemów opartych na NVIDIA?

Istnieją rozwiązania oparte na procesorach AMD, Intel i TPU Google, ale NVIDIA dominuje w rynku AI dla przetwarzania obrazów satelitarnych i modelowania klimatu.

Źródła

  1. Shoot From the Stars: Startup Provides Early Detection of Wildfires From Space (NVIDIA, 2026)
  2. Sytuacja pożarowa w polskich lasach - Aktualności - Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie (Lasy Państwowe, 2025)
  3. Analiza ochrony przeciwpożarowej lasów w 2025 roku - Aktualności - Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Zielonej Górze (Lasy Państwowe, 2025)
  4. How AI Helps Fight Wildfires in California (NVIDIA, 2026)
  5. NVIDIA, Lockheed Martin Team Up With State and Federal Forest Services to Fight Wildfires With AI (NVIDIA, 2026)
  6. Animals Crossing: AI Helps Protect Wildlife Across the Globe (NVIDIA, 2026)
  7. NVIDIA Sustainability Report Fiscal Year 2025 (NVIDIA, 2025)
  8. Raport: emisje z użycia chipów Nvidii jak w rosyjskiej państwowej spółce węglowej (Euronews, 2026)
  9. Gorąca woda ocali AI i nasze rzeki? Rewolucja Nvidii, która może zmienić centra danych (Business Insider Polska, 2026)
AN
O autorze
Andrzej Niemiec

Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.

Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji