News & analizy
Egzaminy w erze AI: jak ChatGPT wypada w Japonii
Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec7 min czytania
Nie, ChatGPT nie pokonał 95% kandydatów na Uniwersytet Tokijski. Co pokazały testy z 2024-2026, gdzie model zawodzi i jak uczyć się z nim uczciwie.
Spis treści
- Czy ChatGPT zdał egzamin na Uniwersytet Tokijski lepiej niż ludzie?
- Jak wypadł ChatGPT na japońskim wspólnym teście w 2025 i 2026 roku?
- Czego ChatGPT nadal nie potrafi na egzaminie?
- Co pokazał przypadek egzaminu adwokackiego w USA?
- Jak japońskie uczelnie reagują na ChatGPT?
- Jak wygląda to w Polsce?
- Czy OpenAI wspiera naukę, czy tylko odrabianie zadań?
- Który format egzaminu lepiej sprawdza samodzielność w 2026 roku?
- Ile kosztuje korzystanie z ChatGPT w Polsce?
- Co powinien zrobić nauczyciel, gdy podejrzewa użycie ChatGPT?
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Czy ChatGPT zdał egzamin na Uniwersytet Tokijski lepiej niż ludzie?
Nie. W 2024 r. GPT-4 rozwiązywał opublikowane arkusze egzaminu wstępnego na Uniwersytet Tokijski w eksperymencie zewnętrznym i nie osiągnął progu przyjęcia. W matematyce zdobył 1 punkt w części ścisłej i 2 punkty w humanistycznej, natomiast z angielskiego uzyskał 106 na 120 możliwych [1][2]. Odpowiedzi oceniali nauczyciele szkoły przygotowawczej Kawaijuku, a nie sama uczelnia, a pytania podawano modelowi między innymi jako obrazy [1].
Nagłówki o „najwyższych wynikach” na japońskich egzaminach dotyczą późniejszych testów z 2026 r., nie wyniku rekrutacyjnego [1]. To rozróżnienie jest istotne: eksperyment na arkuszach nie jest tym samym co dopuszczony kandydat. Informacje o produkcie, plany i historia wersji są w hubie ChatGPT.
Jak wypadł ChatGPT na japońskim wspólnym teście w 2025 i 2026 roku?
Dużo lepiej niż w 2024 r. W teście z 2025 r. model o1 osiągnął 91,3%, podczas gdy rok wcześniej ten sam test wypadł na 66,9%. Oba pomiary pochodzą z eksperymentów firmy LifePrompt, nie od państwowej komisji egzaminacyjnej [3].
W styczniu 2026 r. najnowszy ówczesny ChatGPT uzyskał 97% w 15 przedmiotach wspólnego testu i komplet punktów w dziewięciu z nich. Najsłabszy rezultat dotyczył języka japońskiego i wyniósł około 90% [4].
W kwietniu 2026 r. ChatGPT 5.2 Thinking zdobył 503 punkty na 550 w części ścisłej i 452 na 550 w humanistycznej egzaminu Uniwersytetu Tokijskiego. Najwyższe wyniki wśród przyjętych kandydatów wynosiły odpowiednio 453 i 434 punkty [1]. Model nie był równy we wszystkich zadaniach: z angielskiego osiągnął około 90%, a z eseistycznych zadań z historii świata tylko około 25% [1].
Czego ChatGPT nadal nie potrafi na egzaminie?
Esejów wymagających samodzielnego sądu i selekcji faktów. Najsłabszy wynik w teście z 2026 r. dotyczył właśnie zadań eseistycznych z historii świata — około 25% punktów [1]. Drugi słaby punkt to język japoński: około 90% w teście z 15 przedmiotów [4]. Wysoko, ale wyraźnie niżej niż w przedmiotach ścisłych.
Do tego dochodzi ryzyko błędu rzeczowego. Model może podać nieprawdziwą odpowiedź pewnym tonem, dlatego OpenAI zaleca sprawdzanie informacji, a szkoły i uczelnie ustalają własne zasady dotyczące prac i egzaminów [5]. W praktyce wysoki wynik na arkuszu nie jest tym samym co wiarygodne źródło w zadaniu projektowym.
Co pokazał przypadek egzaminu adwokackiego w USA?
Że wynik zależy od sposobu liczenia. W marcu 2023 r. OpenAI podało, że GPT-4 osiągnął około 90. percentyla w symulowanym amerykańskim egzaminie adwokackim [6]. Późniejsza analiza zakwestionowała sposób wyliczenia tego percentyla [7]. Ta sama liczba może znaczyć co innego w zależności od metodologii, dlatego jeden nagłówek nie jest miarą umiejętności.
Trzeba też rozdzielać wersje modeli. Eksperyment z 2024 r. dotyczył GPT-4 używanego w ChatGPT, a test z 2026 r. modelu oznaczonego jako ChatGPT 5.2 Thinking [1][3]. Porównywanie ich bez wskazania wersji prowadzi do błędnych wniosków.
Jak japońskie uczelnie reagują na ChatGPT?
Restrykcjami w pracach zaliczeniowych. Uniwersytety w Japonii ograniczają użycie AI w raportach, esejach i pracach dyplomowych, a Uniwersytet Tokijski wskazywał, że raporty mają być tworzone przez studentów, a nie wyłącznie przez AI [8]. W badaniu z 2023 r. 6 z 19 japońskich uczelni miało już wytyczne dla studentów dotyczące ChatGPT [9].
To odpowiedź na inne pytanie niż „czy model zda egzamin”. Uczelnie nie zakazują narzędzia w ogóle, tylko określają, gdzie samodzielność jest warunkiem zaliczenia [8][9].
Jak wygląda to w Polsce?
Polskie szkoły i uczelnie szukają własnych rozwiązań. Na Uniwersytecie Jagiellońskim odbył się eksperymentalny egzamin, podczas którego studenci mogli oficjalnie korzystać z Chata GPT [10]. To odwrotność zakazu: sprawdzenie, jak oceniać pracę, gdy narzędzie jest dozwolone.
Równolegle pojawia się problem nadzoru. Inteligentne okulary z ChatGPT podczas egzaminów budzą wątpliwości nauczycieli i instytucji egzaminacyjnych [11]. Badania przytaczane w polskich omówieniach wskazują, że AI pomaga szybciej rozwiązywać zadania, ale bez tej pomocy uczniowie mogą później radzić sobie gorzej [12]. Dostępne omówienia, w tym materiały ZPE, mają charakter poradnikowy i nie podają ogólnokrajowych statystyk skali zjawiska [13].
Czy OpenAI wspiera naukę, czy tylko odrabianie zadań?
OpenAI udostępniło tryb nauki (study mode), który prowadzi użytkownika krok po kroku i sprawdza zrozumienie materiału zamiast podawać gotową odpowiedź [14][15]. Firma opublikowała także wskazówki dla nauczycieli dotyczące pracy z ChatGPT na zajęciach [5].
Efekt zależy od sposobu użycia. Ten sam model może wyjaśnić temat i sprawdzić rozwiązanie albo napisać wypracowanie za ucznia. Tryb nauki odpowiada na pierwszy scenariusz, ale nie blokuje drugiego [14][15]. Dla rodzica oznacza to pytanie o cel pracy, nie o samo narzędzie.
Który format egzaminu lepiej sprawdza samodzielność w 2026 roku?
Egzamin ustny lub praktyczny, jeśli celem jest samodzielność. Poniższa tabela zbiera różnice istotne dla szkoły, która wybiera format.
| Kryterium | Arkusz pisemny (zamknięty) | Egzamin ustny lub praktyczny |
|---|---|---|
| Co mierzy | odtworzenie wiedzy i schematów | samodzielne rozumowanie i obronę tezy |
| Podatność na ChatGPT | wysoka, bo zadania schematyczne model rozwiązuje dobrze [1][6] | niższa, bo odpowiedź powstaje na żywo |
| Słabe punkty modelu | niskie na przedmiotach ścisłych | wysokie na esejach i argumentacji [1] |
| Koszt i organizacja | niski, standaryzowany | wysoki, wymaga egzaminatorów |
| Ryzyko nadużycia | trudne do wykrycia po fakcie | ograniczone obecnością egzaminatora [11] |
Tabela nie rozstrzyga, że egzamin ustny jest lepszy w każdej szkole. Wskazuje, gdzie AI przestaje być przewagą, a gdzie trzeba dołożyć pracy organizacyjnej i egzaminatorów.
Ile kosztuje korzystanie z ChatGPT w Polsce?
Ceny za OpenAI, stan na październik 2026. Plan Plus kosztuje 20 USD miesięcznie, Pro 200 USD, a tańszy plan Go 8 USD [16][17]. OpenAI obsługuje rozliczenia w PLN dla Polski, ale zmiana waluty wymaga anulowania i ponownej subskrypcji po okresie rozliczeniowym [18].
Polskie zestawienia podają ceny lokalne: 34,99 zł miesięcznie za Go i 99,99 zł za Plus [19]. To ceny raportowane przez media, nie oficjalny cennik, więc przed zakupem warto sprawdzić kwotę w panelu płatności. Dla szkoły ważniejsze są zasady korzystania niż sam abonament [5].
Co powinien zrobić nauczyciel, gdy podejrzewa użycie ChatGPT?
Zacząć od zmiany zadania, nie od oskarżenia. Wykrywanie tekstu generowanego przez AI nie daje pewności, a fałszywe oskarżenie kosztuje więcej niż samo ryzyko. Praktyczny zestaw kroków:
- Zmień polecenie tak, aby wymagało danych z lekcji, własnych obserwacji lub obrony tezy na żywo.
- Poproś o wersję roboczą i notatki, bo proces pokazuje więcej niż gotowy tekst.
- Ustal z klasą zasady: gdzie ChatGPT pomaga, a gdzie praca ma być samodzielna [5][15].
- Sprawdź fakty w pracy zamiast oceniać styl, bo model myli się rzeczowo i pewnie [5].
- Wykorzystaj tryb nauki jako narzędzie ćwiczeniowe, a nie źródło gotowych odpowiedzi [14].
Więcej o modelach OpenAI przeczytasz w tekstach o GPT-5.5 i Codex oraz o klauzuli AGI OpenAI-Microsoft.
Najczęstsze pytania
Czy ChatGPT zdał maturę w Polsce?
Nie ma potwierdzonych danych o oficjalnym wyniku matury uzyskanym przez ChatGPT. Dostępne testy dotyczą arkuszy japońskich i amerykańskich oraz eksperymentów na uczelniach [1][10]. Polski egzamin różni się programem i kluczem oceniania, dlatego wyników nie można przenosić bezpośrednio. Wiadomo natomiast, że model dobrze radzi sobie z zadaniami schematycznymi, a słabiej z esejami [1].
Czy nauczyciel rozpozna tekst napisany przez ChatGPT?
Nie ma pewnej metody. Sam styl bywa mylący, a narzędzia do wykrywania AI nie dają rozstrzygnięcia. Pewniejsze są zadania wymagające procesu: notatki, wersje robocze, obrona tezy na żywo [5][15]. Dlatego szkoły zmieniają formę oceny, zamiast opierać się wyłącznie na detekcji [8][9].
Czy ChatGPT można legalnie używać na egzaminie?
Zależy od regulaminu szkoły lub uczelni. W Japonii część uniwersytetów ogranicza użycie AI w raportach i pracach dyplomowych [8]. W Polsce znany jest eksperyment na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie studenci mogli oficjalnie korzystać z Chata GPT podczas egzaminu [10]. Zawsze decyduje regulamin konkretnej instytucji i prowadzącego.
Czy warto kupić ChatGPT Plus do nauki?
Warto, jeśli brakuje limitów albo potrzebujesz wyższych modeli. Plan Free pozostaje darmowy z niższymi limitami narzędzi, a Plus kosztuje 20 USD miesięcznie [16]. Przed zakupem sprawdź cenę w PLN w panelu płatności, bo polskie zestawienia podają 99,99 zł miesięcznie [19]. Do samego ćwiczenia materiału tryb nauki wystarcza na podstawowym poziomie korzystania [14].
Czy egzaminy wstępne na japońskie uczelnie są trudne?
Tak, to jeden z bardziej wymagających systemów rekrutacji. Wspólny test obejmuje 15 przedmiotów, a egzamin Uniwersytetu Tokijskiego wymaga wiedzy encyklopedycznej i szybkości [4]. W 2024 r. GPT-4 nie osiągnął progu przyjęcia, a w 2026 r. model przewyższył punktowo najlepszych przyjętych [1][2]. To pokazuje skalę postępu, nie łatwość egzaminu.
Źródła
- ChatGPT passes Japan top universities' entrance exams with highest scores (The Straits Times, 2026)
- An Examination of Why ChatGPT Only Scored 1 Point on the University of Tokyo Mathematics Entrance Exam (note.com, 2024)
- 【ついに9割!】共通テスト2025をChatGPTに解かせてみた (note.com / LifePrompt, 2025)
- ChatGPT gets full marks in 9 Japan unified univ. entrance exam subjects (The Mainichi, 2026)
- Teaching with AI (OpenAI, b.d.)
- GPT-4 (OpenAI, 2023)
- Re-Evaluating GPT-4's Bar Exam Performance (Institute for Law & AI, b.d.)
- Universities in Japan restrict students' use of ChatGPT (The Straits Times, b.d.)
- 6 out of 19 Japanese universities surveyed have ChatGPT guidelines for students (The Mainichi, 2023)
- Studenci UJ zdawali egzamin z pomocą Chata GPT (Onet, b.d.)
- ChatGPT w okularach podczas egzaminów (AI Web Application Developer, b.d.)
- ChatGPT w szkole. Dobra ocena, a potem zaczynają się schody (holistic.news, b.d.)
- Chat GPT w szkole. Szanse i zagrożenia (zpe.gov.pl, b.d.)
- Introducing study mode in ChatGPT (OpenAI, b.d.)
- Using study mode in ChatGPT (OpenAI Help Center, b.d.)
- Plans and Pricing (ChatGPT / OpenAI, b.d.)
- What is ChatGPT Go? (OpenAI Help Center, b.d.)
- Multi-currency billing (OpenAI Help Center, b.d.)
- Ile Kosztuje ChatGPT w 2026? Free, Go, Plus czy Pro - Ceny w Złotówkach (AI-Radar.pl, 2026)
Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.
Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji