News & analizy
Komputery kwantowe w Polsce 2026: od benchmarków do biznesu
Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec10 min czytania
Chiński Jiuzhang to przełom w próbkowaniu fotonów, nie uniwersalny komputer. Jak polskie firmy przygotowują się na erę kwantową? Przewodnik po technologii i…
Spis treści
Co dokładnie zrobił chiński komputer Jiuzhang?
W grudniu 2020 roku zespół Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin (USTC) w Hefei opublikował w czasopiśmie Science wynik eksperymentu z fotonicznym prototypem Jiuzhang [1]. Urządzenie wygenerowało próbki z rozkładu wyników przejścia fotonów przez skomplikowany układ optyczny — zadanie zwane Gaussian boson sampling (GBS). Według oszacowania zespołu odtworzenie tej konkretnej symulacji na superkomputerze Sunway TaihuLight zajęłoby około 2,5 miliarda lat [1].
Ale tu kryje się sedno: Jiuzhang nie rozwiązał praktycznego problemu biznesowego ani nie zwrócił pojedynczej odpowiedzi użytecznej dla firmy. GBS to wyspecjalizowany benchmark do demonstracji przewagi kwantowej w jednej klasie zadań — próbkowaniu rozkładów optycznych. Nie nadaje się do projektowania leków, optymalizacji tras dostaw ani łamania szyfrów [2].
Czy to oznacza koniec superkomputerów?
Nie. Klasyczne superkomputery pozostają niezbędne do większości obliczeń i będą takie przez co najmniej dekadę. Komputery kwantowe nie zastępują maszyn tradycyjnych — uzupełniają je w wybranych zadaniach. Nawet najnowocześniejsze układy kwantowe wymagają klasycznych komputerów do sterowania, weryfikacji wyników i przetwarzania danych [3].
Jiuzhang 3.0, ogłoszony w październiku 2023 roku, osiągnął 255 wykrytych fotonów i 144 tryby optyczne, ale pozostał prototypem do GBS [2]. Chińscy badacze sami zaznaczali, że jest daleki od komputera uniwersalnego. Największą barierą pozostaje korekcja błędów i skalowanie technologii, nie sam rekord czasu dla jednego benchmarku.
Jakie są rzeczywiste zastosowania komputerów kwantowych?
Komputery kwantowe mogą przyspieszyć pracę w kilku branżach, ale nie natychmiast:
Farmacja i chemia. Symulacje molekularne mogą przyspieszać projektowanie leków, ale wymaga to algorytmów takich jak VQE (Variational Quantum Eigensolver), a nie GBS. Pierwsze praktyczne wyniki spodziewane są po 2027 roku [4].
Optymalizacja. Problemy logistyczne, harmonogramowanie i zarządzanie portfelem mogą skorzystać na algorytmach kwantowych, ale tylko gdy liczba zmiennych przekroczy kilkaset — co wymaga komputerów o znacznie większej mocy niż dzisiejsze prototypy [3].
Kryptografia i bezpieczeństwo. Komputery kwantowe mogą potencjalnie złamać dzisiejsze szyfry RSA i ECC, ale to zagrożenie jest odleglejsze niż się powszechnie sądzi. Eksperci mówią o "Q-Day" jako o możliwości, a nie pewności w ciągu 5–10 lat [5].
Gdzie jest Polska w wyścigu kwantowym?
Polska ma szansę, ale musi działać szybko. W czerwcu 2025 roku Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS) uruchomiło pierwszy w Polsce komputer kwantowy, czyniąc region hubem technologicznym [6]. W 2026 roku Zielona Góra ma otrzymać 54-kubitowy system IQM Radiance [7].
Criotech Quantum SA, polska firma, w marcu 2026 roku podkreślała rolę polskich inżynierów w budowie komponentów dla technologii kwantowych i konieczność komercjalizacji rozwiązań [8]. Jednak polska infrastruktura pozostaje mała w porównaniu z USA i Chinami.
Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i Centrum Fizyki Teoretycznej PAN pracują nad komunikacją kwantową i kryptografią, ale brakuje dedykowanych laboratoriów do budowy komputerów kwantowych na dużą skalę. To problem, bo bez infrastruktury trudno konkurować z krajami, które mają już działające prototypy.
Jakie kroki powinny podjąć polskie firmy?
1. Edukacja i monitorowanie. Zrozumieć, jakie problemy biznesowe mogą rozwiązać komputery kwantowe. Śledzić publikacje w Nature i Science, uczestniczyć w konferencjach takich jak Quantum.Tech. Testować prototypy dostępne w chmurze od IBM czy Google [9].
2. Partnerstwa z uczelniami. Współpracować z Uniwersytetem Warszawskim i PCSS w Poznaniu. Firmy farmaceutyczne i logistyczne mogłyby współfinansować badania nad algorytmami dla swoich problemów.
3. Przygotowanie do kryptografii postkwantowej. Już dziś audytować systemy szyfrowania i planować migrację na algorytmy odporne na ataki kwantowe. NIST opublikował standardy postkwantowe w 2022 roku — to zadanie na teraz [10].
4. Inwestycje w talenty. Polska ma kilkadziesiąt specjalistów od kwantów; na świecie brakuje ponad 100 tysięcy. Firmy powinny oferować stypendia dla studentów kierunków kwantowych i ścigać naukowców z zagranicy konkurencyjnymi warunkami.
Porównanie podejść do komputerów kwantowych
| Technologia | Producent | Stan (2026) | Zalety | Wyzwania |
|---|---|---|---|---|
| Kubity nadprzewodzące | IBM, Google | 100–433 kubitów | Uniwersalne algorytmy, duża społeczność | Wymaga chłodzenia do 0,015 K, wysokie błędy |
| Fotony | Xanadu, Jiuzhang (USTC) | 50–255 fotonów | Stabilne w temp. pokojowej, mniej błędów | Trudna kontrola, ograniczone zastosowania |
| Jony uwięzione | IonQ, Honeywell | 11–32 jonów | Długi czas koherencji, niskie błędy | Skalowanie, złożoność techniczna |
| Topologiczne | Microsoft (teoretycznie) | Brak prototypu | Naturalnie odporne na błędy | Wymaga nowych materiałów, daleko od realizacji |
Najczęstsze pytania
Czy komputery kwantowe zastąpią moje superkomputery?
Nie w ciągu 5–10 lat. Komputery kwantowe będą uzupełniać klasyczne maszyny w wybranych zadaniach, takich jak symulacje molekularne czy optymalizacja. Superkomputery pozostaną niezbędne do przetwarzania danych, trenowania modeli AI i większości obliczeń naukowych [3].
Kiedy będę mógł kupić komputer kwantowy dla swojej firmy?
Już teraz możesz testować prototypy w chmurze (IBM Quantum, Google Quantum AI, IonQ). Dostęp do dedykowanego sprzętu w siedzibie firmy będzie możliwy po 2028 roku, ale tylko dla dużych przedsiębiorstw i instytucji badawczych [9].
Czy polska firma może konkurować w technologii kwantowej?
Tak, ale w niszy. Polska ma szansę w budowie komponentów optycznych, kryptografii postkwantowej i symulacjach dla branż takich jak farmacja czy energia. Pełna konkurencja z USA i Chinami w budowie komputerów wymaga miliardów dolarów inwestycji [8].
Co to jest "Q-Day" i czy powinienem się bać?
Q-Day to hipotetyczny moment, gdy komputer kwantowy będzie wystarczająco potężny, by złamać dzisiejsze szyfry RSA i ECC. Eksperci szacują to na 10–20 lat, ale niepewność jest duża. Już dziś powinieneś przygotować się na migrację do kryptografii postkwantowej [5].
Czy Jiuzhang to rzeczywiście przełom?
To przełom w demonstracji przewagi kwantowej dla jednej klasy problemów (GBS), ale nie dla biznesu. Pokazał, że fotoniczne komputery kwantowe mogą być szybsze od klasycznych w specjalistycznych zadaniach. Nie oznacza to, że staną się uniwersalnymi narzędziami w ciągu kilku lat [1].
Źródła
- Light-based quantum computer Jiuzhang achieves quantum supremacy (Science News, 2020)
- China Focus: China's computational power gains new strength with 255-detected-photon quantum computer (Xinhua, 2023)
- Two of World's Biggest Quantum Computers Made in China (IEEE Spectrum)
- Komputery kwantowe zbliżają się do przełomu i swojej "chwili" (Business Insider Polska, 2026)
- Komputery kwantowe w końcu staną się bronią. Co firmy muszą wiedzieć (YouTube, 2026)
- Poznań liderem technologii kwantowych! Pierwszy komputer kwantowy (YouTube, 2025)
- Potężny komputer kwantowy już niedługo w Polsce. To będzie (Antyweb, 2026)
- Polish company enters the world of quantum technologies! (YouTube, 2026)
- Komputer kwantowy dla zarządu: co dziś, co po 2029 (Majchrzycki, 2026)
- Kwantowa przyszłość komputerów. Wykuwają ją także Polacy (Cyfrowa RP, 2026)
Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.
Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji