Przejdź do treści

News & analizy

Komputery kwantowe w Polsce 2026: od benchmarków do biznesu

Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec10 min czytania

Chiński Jiuzhang to przełom w próbkowaniu fotonów, nie uniwersalny komputer. Jak polskie firmy przygotowują się na erę kwantową? Przewodnik po technologii i…

Spis treści
  1. Co dokładnie zrobił chiński komputer Jiuzhang?
  2. Czy to oznacza koniec superkomputerów?
  3. Jakie są rzeczywiste zastosowania komputerów kwantowych?
  4. Gdzie jest Polska w wyścigu kwantowym?
  5. Jakie kroki powinny podjąć polskie firmy?
  6. Porównanie podejść do komputerów kwantowych
  7. Najczęstsze pytania
  8. Źródła

Co dokładnie zrobił chiński komputer Jiuzhang?

W grudniu 2020 roku zespół Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin (USTC) w Hefei opublikował w czasopiśmie Science wynik eksperymentu z fotonicznym prototypem Jiuzhang [1]. Urządzenie wygenerowało próbki z rozkładu wyników przejścia fotonów przez skomplikowany układ optyczny — zadanie zwane Gaussian boson sampling (GBS). Według oszacowania zespołu odtworzenie tej konkretnej symulacji na superkomputerze Sunway TaihuLight zajęłoby około 2,5 miliarda lat [1].

Ale tu kryje się sedno: Jiuzhang nie rozwiązał praktycznego problemu biznesowego ani nie zwrócił pojedynczej odpowiedzi użytecznej dla firmy. GBS to wyspecjalizowany benchmark do demonstracji przewagi kwantowej w jednej klasie zadań — próbkowaniu rozkładów optycznych. Nie nadaje się do projektowania leków, optymalizacji tras dostaw ani łamania szyfrów [2].

Czy to oznacza koniec superkomputerów?

Nie. Klasyczne superkomputery pozostają niezbędne do większości obliczeń i będą takie przez co najmniej dekadę. Komputery kwantowe nie zastępują maszyn tradycyjnych — uzupełniają je w wybranych zadaniach. Nawet najnowocześniejsze układy kwantowe wymagają klasycznych komputerów do sterowania, weryfikacji wyników i przetwarzania danych [3].

Jiuzhang 3.0, ogłoszony w październiku 2023 roku, osiągnął 255 wykrytych fotonów i 144 tryby optyczne, ale pozostał prototypem do GBS [2]. Chińscy badacze sami zaznaczali, że jest daleki od komputera uniwersalnego. Największą barierą pozostaje korekcja błędów i skalowanie technologii, nie sam rekord czasu dla jednego benchmarku.

Jakie są rzeczywiste zastosowania komputerów kwantowych?

Komputery kwantowe mogą przyspieszyć pracę w kilku branżach, ale nie natychmiast:

Farmacja i chemia. Symulacje molekularne mogą przyspieszać projektowanie leków, ale wymaga to algorytmów takich jak VQE (Variational Quantum Eigensolver), a nie GBS. Pierwsze praktyczne wyniki spodziewane są po 2027 roku [4].

Optymalizacja. Problemy logistyczne, harmonogramowanie i zarządzanie portfelem mogą skorzystać na algorytmach kwantowych, ale tylko gdy liczba zmiennych przekroczy kilkaset — co wymaga komputerów o znacznie większej mocy niż dzisiejsze prototypy [3].

Kryptografia i bezpieczeństwo. Komputery kwantowe mogą potencjalnie złamać dzisiejsze szyfry RSA i ECC, ale to zagrożenie jest odleglejsze niż się powszechnie sądzi. Eksperci mówią o "Q-Day" jako o możliwości, a nie pewności w ciągu 5–10 lat [5].

Gdzie jest Polska w wyścigu kwantowym?

Polska ma szansę, ale musi działać szybko. W czerwcu 2025 roku Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS) uruchomiło pierwszy w Polsce komputer kwantowy, czyniąc region hubem technologicznym [6]. W 2026 roku Zielona Góra ma otrzymać 54-kubitowy system IQM Radiance [7].

Criotech Quantum SA, polska firma, w marcu 2026 roku podkreślała rolę polskich inżynierów w budowie komponentów dla technologii kwantowych i konieczność komercjalizacji rozwiązań [8]. Jednak polska infrastruktura pozostaje mała w porównaniu z USA i Chinami.

Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i Centrum Fizyki Teoretycznej PAN pracują nad komunikacją kwantową i kryptografią, ale brakuje dedykowanych laboratoriów do budowy komputerów kwantowych na dużą skalę. To problem, bo bez infrastruktury trudno konkurować z krajami, które mają już działające prototypy.

Jakie kroki powinny podjąć polskie firmy?

1. Edukacja i monitorowanie. Zrozumieć, jakie problemy biznesowe mogą rozwiązać komputery kwantowe. Śledzić publikacje w Nature i Science, uczestniczyć w konferencjach takich jak Quantum.Tech. Testować prototypy dostępne w chmurze od IBM czy Google [9].

2. Partnerstwa z uczelniami. Współpracować z Uniwersytetem Warszawskim i PCSS w Poznaniu. Firmy farmaceutyczne i logistyczne mogłyby współfinansować badania nad algorytmami dla swoich problemów.

3. Przygotowanie do kryptografii postkwantowej. Już dziś audytować systemy szyfrowania i planować migrację na algorytmy odporne na ataki kwantowe. NIST opublikował standardy postkwantowe w 2022 roku — to zadanie na teraz [10].

4. Inwestycje w talenty. Polska ma kilkadziesiąt specjalistów od kwantów; na świecie brakuje ponad 100 tysięcy. Firmy powinny oferować stypendia dla studentów kierunków kwantowych i ścigać naukowców z zagranicy konkurencyjnymi warunkami.

Porównanie podejść do komputerów kwantowych

TechnologiaProducentStan (2026)ZaletyWyzwania
Kubity nadprzewodząceIBM, Google100–433 kubitówUniwersalne algorytmy, duża społecznośćWymaga chłodzenia do 0,015 K, wysokie błędy
FotonyXanadu, Jiuzhang (USTC)50–255 fotonówStabilne w temp. pokojowej, mniej błędówTrudna kontrola, ograniczone zastosowania
Jony uwięzioneIonQ, Honeywell11–32 jonówDługi czas koherencji, niskie błędySkalowanie, złożoność techniczna
TopologiczneMicrosoft (teoretycznie)Brak prototypuNaturalnie odporne na błędyWymaga nowych materiałów, daleko od realizacji

Najczęstsze pytania

Czy komputery kwantowe zastąpią moje superkomputery?

Nie w ciągu 5–10 lat. Komputery kwantowe będą uzupełniać klasyczne maszyny w wybranych zadaniach, takich jak symulacje molekularne czy optymalizacja. Superkomputery pozostaną niezbędne do przetwarzania danych, trenowania modeli AI i większości obliczeń naukowych [3].

Kiedy będę mógł kupić komputer kwantowy dla swojej firmy?

Już teraz możesz testować prototypy w chmurze (IBM Quantum, Google Quantum AI, IonQ). Dostęp do dedykowanego sprzętu w siedzibie firmy będzie możliwy po 2028 roku, ale tylko dla dużych przedsiębiorstw i instytucji badawczych [9].

Czy polska firma może konkurować w technologii kwantowej?

Tak, ale w niszy. Polska ma szansę w budowie komponentów optycznych, kryptografii postkwantowej i symulacjach dla branż takich jak farmacja czy energia. Pełna konkurencja z USA i Chinami w budowie komputerów wymaga miliardów dolarów inwestycji [8].

Co to jest "Q-Day" i czy powinienem się bać?

Q-Day to hipotetyczny moment, gdy komputer kwantowy będzie wystarczająco potężny, by złamać dzisiejsze szyfry RSA i ECC. Eksperci szacują to na 10–20 lat, ale niepewność jest duża. Już dziś powinieneś przygotować się na migrację do kryptografii postkwantowej [5].

Czy Jiuzhang to rzeczywiście przełom?

To przełom w demonstracji przewagi kwantowej dla jednej klasy problemów (GBS), ale nie dla biznesu. Pokazał, że fotoniczne komputery kwantowe mogą być szybsze od klasycznych w specjalistycznych zadaniach. Nie oznacza to, że staną się uniwersalnymi narzędziami w ciągu kilku lat [1].

Źródła

  1. Light-based quantum computer Jiuzhang achieves quantum supremacy (Science News, 2020)
  2. China Focus: China's computational power gains new strength with 255-detected-photon quantum computer (Xinhua, 2023)
  3. Two of World's Biggest Quantum Computers Made in China (IEEE Spectrum)
  4. Komputery kwantowe zbliżają się do przełomu i swojej "chwili" (Business Insider Polska, 2026)
  5. Komputery kwantowe w końcu staną się bronią. Co firmy muszą wiedzieć (YouTube, 2026)
  6. Poznań liderem technologii kwantowych! Pierwszy komputer kwantowy (YouTube, 2025)
  7. Potężny komputer kwantowy już niedługo w Polsce. To będzie (Antyweb, 2026)
  8. Polish company enters the world of quantum technologies! (YouTube, 2026)
  9. Komputer kwantowy dla zarządu: co dziś, co po 2029 (Majchrzycki, 2026)
  10. Kwantowa przyszłość komputerów. Wykuwają ją także Polacy (Cyfrowa RP, 2026)
AN
O autorze
Andrzej Niemiec

Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.

Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji