Przejdź do treści

News & analizy

Centra danych AI w Polsce: jak sieć energetyczna radzi sobie z boomem

Zaktualizowano: Autor: Andrzej Niemiec12 min czytania

Polska sieć energetyczna może obsłużyć wzrost centrów danych AI, ale wymaga rozbudowy. Poznaj prognozy PSE, lokalne konflikty i rzeczywiste wyzwania dla…

Centra danych AI w Polsce: jak sieć energetyczna radzi sobie z boomem
Spis treści
  1. Ile energii faktycznie zużywają centra danych AI?
  2. Czy Polska ma wymóg, by firmy AI produkowały własną energię?
  3. Jakie są rzeczywiste bariery dla rozwoju centrów danych w Polsce?
  4. Jak firmy technologiczne radzą sobie z energią dla centrów danych?
  5. Czy polska sieć energetyczna wytrzyma wzrost zapotrzebowania?
  6. Najczęstsze pytania
  7. Źródła

Ile energii faktycznie zużywają centra danych AI?

Centra danych to obiekty o zróżnicowanym zapotrzebowaniu. Tradycyjne centrum przechowujące dane potrzebuje 5–10 megawatów mocy. Obiekty dedykowane treningowi modeli AI wymagają znacznie więcej — od 20 do 40 megawatów, co odpowiada zużyciu małego miasta liczącego 20–30 tysięcy mieszkańców [1].

W Polsce moc IT centrów danych wynosiła około 173 MW w 2023 roku, z czego około 74% zasobów skoncentrowanych jest w aglomeracji warszawskiej [2]. Prognozy Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) wskazują na radykalny wzrost: do 2036 roku moc może osiągnąć około 3,1 GW, a do 2040 roku — 5,0 GW [3]. Odpowiadające im zużycie energii wyniosłoby około 17,4 TWh w 2036 roku i 29,4 TWh w 2040 roku — prawie 11% krajowego zapotrzebowania [3].

Czy Polska ma wymóg, by firmy AI produkowały własną energię?

Nie. Do października 2026 roku Polska nie ma ogólnego nakazu dla firm AI ani operatorów centrów danych do wytwarzania własnej energii [1]. Kluczowe są warunki przyłączenia do sieci, które określa operator — Polskie Sieci Elektroenergetyczne lub lokalne spółki dystrybucyjne. Inwestor może korzystać z energii z sieci, zawierać umowy zakupu energii (PPA), instalować agregaty prądotwórcze lub budować własne źródła (farmy słoneczne, wiatrowe), ale to jego wybór, nie obowiązek [1].

Jakie są rzeczywiste bariery dla rozwoju centrów danych w Polsce?

Przepustowość przyłączeń

Głównym ograniczeniem nie jest sama działka, lecz dostęp do przyłącza średniego napięcia. W Warszawie średni czas przyłączenia wynosi około 18 miesięcy [4]. Operatorzy i inwestorzy rozważają współfinansowanie stacji transformatorowych oraz modernizacji sieci, co znacznie zwiększa koszty projektu [4].

Lokalne konflikty

Polskie miasta doświadczają rosnącego sprzeciwu wobec nowych centrów danych. W Piasecznie (procedura rozpoczęta w 2022 roku, decyzja wydana 12 kwietnia 2024 roku) mieszkańcy wskazywali na maksymalny pobór wody do 286 m³ na dobę, problemy z ciśnieniem wody, hałas generatorów i obciążenie lokalnej infrastruktury [5]. W Reguł, Dobrej i Bielsku-Białej pojawiły się podobne obawy [2].

Nie potwierdzono jednak opisywanego w mediach "zakazu z 2023 roku" w żadnym polskim mieście. Konflikt, który przypomina opisany scenariusz, miał miejsce w stanie Nowy Jork w 2026 roku, gdzie wprowadzono roczne moratorium na największe centra danych AI (o szczytowym zapotrzebowaniu co najmniej 20 MW) [6].

Rozbudowa sieci

PSE planuje dużą rozbudowę infrastruktury. Plan rozwoju na lata 2025–2034 obejmuje około 66,3 miliardów złotych nakładów i setki projektów przesyłowych [7]. Niezależne opracowania wskazują na potrzebę około 4,8–5 tysięcy kilometrów nowych linii 400 kV [4].

Jak firmy technologiczne radzą sobie z energią dla centrów danych?

Globalni operatorzy inwestują w różne rozwiązania. Google i Microsoft osiągnęły wysokie udziały energii odnawialnej w swoich portfelach centrów danych, głównie poprzez farmy słoneczne i wiatrowe [8]. W Polsce Beyond.pl, operator centrum danych w Poznaniu, korzysta z energii pochodzącej w 100% z odnawialnych źródeł, choć kupuje ją od zewnętrznych dostawców, a nie produkuje samodzielnie [2].

Mikroreaktory jądrowe (SMR) są rozważane jako przyszłe rozwiązanie dla dużych centrów danych, ale ich komercjalizacja dopiero się rozpoczyna [9]. Magazyny energii (baterie litowo-jonowe, przepływowe) mogą wspierać stabilność zasilania, ale ich koszt pozostaje wysoki — inwestycja w magazyn o pojemności 100 MWh może kosztować 50–70 milionów złotych [9].

Czy polska sieć energetyczna wytrzyma wzrost zapotrzebowania?

PSE twierdzi, że polska infrastruktura jest w stanie obsłużyć obecne i prognozowane zapotrzebowanie, pod warunkiem realizacji planów rozbudowy [3]. Jednak dynamika wzrostu centrów danych (szczególnie w Warszawie) może prowadzić do lokalnych wąskich gardeł. Kluczowe będzie skoordynowanie inwestycji sieciowych z harmonogramem budowy nowych obiektów [4].

Wiele polskich projektów centrów danych jest na etapie planowania lub procedur administracyjnych. Rzeczywiste zużycie energii będzie zależeć od tego, które projekty zostaną zrealizowane i kiedy [2].

Najczęstsze pytania

Czy Polska zmusi firmy AI do produkcji własnej energii?

Nie ma takiego planu ani ustawy. Polska nie wprowadza ogólnego nakazu dla firm AI do wytwarzania własnej energii. Procedury przyłączeniowe mogą wymagać współfinansowania rozbudowy sieci, ale to nie jest równoznaczne z obowiązkiem budowy własnych elektrowni [1].

Ile energii będą zużywać centra danych w Polsce w 2040 roku?

Według prognoz PSE około 29,4 TWh rocznie, co stanowiłoby prawie 11% krajowego zapotrzebowania [3]. To scenariusz zakładający dynamiczny rozwój branży, a nie pewna prognoza.

Czy polska sieć energetyczna może obsłużyć wzrost centrów danych?

Tak, pod warunkiem realizacji planów rozbudowy infrastruktury przez PSE. Plan na lata 2025–2034 obejmuje około 66,3 miliardów złotych nakładów [7]. Jednak lokalne ograniczenia przepustowości przyłączeń mogą opóźniać poszczególne projekty.

Jakie miasta protestują przeciwko centrom danych?

Piaseczna, Reguł, Dobra i Bielsko-Białe zgłaszały obawy dotyczące wody, hałasu i obciążenia infrastruktury [5]. Sprzeciwu mieszkańców nie należy jednak utożsamiać z formalnym zakazem budowy — procedury administracyjne trwają, a inwestorzy dostosowują projekty do wymogów [2].

Czy centra danych mogą zagrażać zasobom wody w Polsce?

Centra danych zużywają wodę do chłodzenia, ale skalę zagrożenia eksperci oceniają różnie [10]. W Piasecznie maksymalny pobór wody szacowano na 286 m³ na dobę. Rzeczywisty wpływ zależy od lokalnych zasobów wody i efektywności systemów chłodzenia [5].

Źródła

  1. Data Centres in Poland: Planning and Electricity
  2. Data Centers in Poland Attract Investor Interest
  3. AI potrzebuje coraz więcej prądu. Centra danych mogą zużywać 11 proc. energii w Polsce
  4. The data centre boom meets the grid: Why Poland's AI gold rush will be decided at the power connection
  5. Gigantyczne centrum danych pod domami? Mieszkańcy Piaseczna protestują
  6. Koniec ekspansji AI? Nowy Jork wprowadza roczne moratorium na ogromne centra danych
  7. Polska ma stać się liderem fabryk AI w Europie. Czy energetyka wytrzyma wzrost popytu
  8. Sztuczna inteligencja wpędzi świat w kryzys energetyczny? Zużywa mnóstwo wody i prądu
  9. Poland's Data Center Power Demand to 2030: What Microsoft and Google's Investments Mean for Investors
  10. Czy centra danych zagrażają polskim zasobom wody? Eksperci nie dają jasnej odpowiedzi
AN
O autorze
Andrzej Niemiec

Fanatyk nowych technologii i specjalista w zakresie sztucznej inteligencji.

Jak powstają teksty: Polityka AI · O redakcji